امیرمؤمنان علی (علیه السلام) به عنوان دانش‌آموخته مکتب وحی الهی و برخوردار از علم سرشار نبوی (ص) در قرن اول هجری، علوم ادبی از جمله صرف، نحو و بلاغت را پایه‌گذاری نمود و دانشمندان و ادبا این علوم را توسعه دادند. کتاب نهج البلاغه که در قرن چهارم هجری توسط سید شریف رضی در سه بخش خطبه‏‌ها، نامه‏‌ها و حكمت‌‏های امام علی (ع) گردآوری شد، پس از قرآن کریم، به عنوان کتاب زندگی، هدایت و رستگاری محسوب می شود که علاوه بر مفاهیم والا دارای ویژگی‌های برجسته ادبی همچون فصاحت، ایجاز، حسن تعبیر، ظرافت ترکیب، دوری از تعقید لفظی و معنوی، تناسب با مقتضای حال و مقام مخاطب و تاثیرگذاری عمیق است.

این کتاب می‌تواند به عنوان منبع آموزشی برای پژوهشگران و دانشجویان در رشته‌های زبان و ادبیات عربی و علوم اسلامی به شمار آید تا جائی که شناخت صحیحی از حقیقت انسان و مسیر سعادت وی در دنیا و آخرت نمایان سازد.

پیشگفتار 11

مقدمه 15

حکمت ها 17

فهرست موضوعی بلاغی 305

منابع و مصادر 309